پيشرو و خواستار برابرى بود اين اوضاع را درهم نوردد و محرومان و ناكامان اجتماع را به حق خود برساند . » « 1 » مسلك مزدكى به حكم اينكه طرفدار طبقهء محروم بود و در جامعه‌اى طبقاتى ظهور كرد رواج و شيوع فوق العاده يافت . كريستن سن مىگويد : « اگرچه كيش مزدك پس از ورود به طبقات سافلهء اجتماع تدريجاً صورت يك مسلك سياسى انقلابى گرفت ولى اساس ديانتى آن باقى بود و پيروان اين آيين در ميان طبقات عاليه هم وجود داشته‌اند . عاقبت مزدكيان خود را به اندازه‌اى قادر يافتند كه شروع به ترتيب مراتب روحانى خود نموده ، يك نفر رئيس روحانى انتخاب كردند . » « 2 » مىگويند مزدك و اتباعش طرفدار پسر ديگر قباد به نام « كاووس » بودند و مىخواستند عليرغم تصميمات قباد ، به وسيلهء توطئه و تحريك او را كه مزدكى بود بر تخت ايران جاى دهند و خسرو انوشيروان را محروم كنند . اين بود كه نقشه‌اى وسيع براى قلع و قمع آنان كشيده شد . كريستن سن مىنويسد : « دولتيان طريقه‌اى را كه بارها تجربه شده بود پيش گرفتند : انجمنى از روحانيان دعوت كردند و اندرزگر مزدكيان را با ساير رؤساى فرقه به آنجا خواندند و گروهى عظيم از آن طايفه را دعوت و جلب كردند تا در مجلس مباحثهء رسمى حاضر باشند . كواذ ( قباد ) شخصاً مجلس را اداره مىكرد ، اما خسرو كه به ولايتعهد معين شده بود و حقوق خود را دستخوش توطئه و دسته بندى مزدكيان و كاووس مىديد ، تمام همت و همگى جهد خود را مصروف داشت تا كار طورى به پايان رسد كه ضربتى هولناك و قطعى به فرقهء مزدكى وارد آيد . پس چند تن از مجادلين و مباحثين كارافتاده و آزموده را از ميان موبدان پيش آورد . . . « موبد موبدان » ، « گلونازس » و « بازانس » اسقف مسيحيان ايران كه در اين پيشامد با زردشتيان همداستان شده بودند در انجمن حضور داشتند . بازانس مورد توجه خاص كواذ ( قباد )

--> ( 1 ) . تاريخ اجتماعى ايران ، ج 2 / ص 46 و 47 . ( 2 ) . ايران در زمان ساسانيان ، ص 382 .